Fizyka jądrowa

Masa jądra jest mniejsza od sumy mas nukleonów — ten defekt masy odpowiada energii wiązania E=Δm·c². Najstabilniejsze są jądra o masie ~żelaza (max energii wiązania na nukleon).

Energia wydziela się, gdy produkty są bliżej szczytu krzywej energii wiązania: synteza łączy lekkie jądra (gwiazdy), rozszczepienie rozbija ciężkie (elektrownie).

W reakcji jądrowej zachowana jest liczba masowa A i atomowa Z. Rozpad α zmienia (A−4, Z−2), β⁻ (A, Z+1). Przenikliwość rośnie: α < β < γ.

N=N₀(½)^(t/T½); po każdym T½ ubywa połowa jąder.

α zatrzyma papier, β aluminium, γ dopiero gruby ołów.

Nieliczne cząstki α odbijają się pod dużym kątem — atom ma małe, masywne jądro (Nobel 1908).

Neutrina zmieniają „zapach" w locie — to możliwe tylko, gdy mają masę (Nobel 2015).

Atomy tego samego pierwiastka o różnej liczbie neutronów to izotopy (Nobel fizyka 1935).

Gdy elektron spotyka pozyton, anihilują, zamieniając całą masę w czystą energię (Nobel fizyka 1936).

Strumień neutrin po przejściu przez całą Ziemię prawie się nie zmienia (Nobel fizyka 1995).