NexTutor
Baza wiedzy/Zagadki i paradoksy

Zagadki i paradoksy

Łamigłówki, które bawią, zaskakują i budują intuicję. Zgadnij, odsłoń podpowiedź, a potem rozwiązanie z efektem „aha” — i skocz do powiązanej postaci, wzoru czy ścieżki. Na końcu: nierozwiązane problemy, które wciąż czekają na zdobywcę.

57 zagadek
Paradoksyśredni
Paradoks Monty Halla

W teleturnieju masz 3 bramki: za jedną auto, za dwiema kozy. Wybierasz bramkę. Prowadzący (który wie, gdzie auto) otwiera jedną z pozostałych — z kozą — i pyta: zmieniasz wybór? Czy warto?

Spróbuj zgadnąć
Paradoksytrudny
Kot Schrödingera

Kot w pudełku z fiolką trucizny, która pęka, gdy rozpadnie się atom (zdarzenie losowe). Dopóki nie zajrzymy — kot jest żywy, martwy, czy obie naraz?

Spróbuj zgadnąć
Paradoksytrudny
Paradoks bliźniąt

Jedno z bliźniąt leci rakietą blisko prędkości światła i wraca. Które będzie starsze?

Spróbuj zgadnąć
Paradoksyśredni
Achilles i żółw (Zenon)

Achilles goni żółwia z forami. Zanim dobiegnie tam, gdzie był żółw, ten trochę odejdzie — i tak w nieskończoność. Czy kiedykolwiek go dogoni?

Spróbuj zgadnąć
Paradoksyśredni
Hotel Hilberta

Hotel ma nieskończenie wiele pokoi i wszystkie zajęte. Przyjeżdża nowy gość. Da się go zakwaterować?

Spróbuj zgadnąć
Paradoksytrudny
Demon Maxwella

„Demon” przy drzwiczkach między dwoma zbiornikami gazu przepuszcza szybkie cząstki w jedną stronę, wolne w drugą — rozgrzewając jedną stronę bez pracy. Czy łamie to zasady termodynamiki?

Spróbuj zgadnąć
Paradoksyśredni
Paradoks urodzin

Ile osób musi być w pokoju, by szansa, że dwie mają urodziny tego samego dnia, przekroczyła 50%?

Spróbuj zgadnąć
Matematykaśredni
Mosty królewieckie

Przez Królewiec płynie rzeka z 7 mostami. Czy da się przejść przez wszystkie mosty, każdy dokładnie raz, wracając do startu?

Spróbuj zgadnąć
Matematykałatwy
Wstęga Möbiusa

Sklej pasek papieru w pętlę, obracając jeden koniec o pół obrotu. Ile ma stron? Co się stanie, gdy przetniesz ją wzdłuż?

Spróbuj zgadnąć
Matematykałatwy
Szachownica i ziarna

Na 1. polu szachownicy kładziemy 1 ziarno, na 2. — 2, na 3. — 4, i tak podwajamy. Ile ziaren na 64. polu?

Spróbuj zgadnąć
Paradoksyśredni
Czy 0,999… = 1?

Czy nieskończony ułamek 0,999… jest równy 1, czy tylko „bardzo blisko”?

Spróbuj zgadnąć
Fizykałatwy
Co spadnie szybciej?

Upuszczasz z tej samej wysokości piórko i młotek. Co spadnie szybciej?

Spróbuj zgadnąć
Fizykałatwy
Dlaczego lód pływa?

Prawie każda substancja po zestaleniu tonie we własnej cieczy. Dlaczego lód pływa po wodzie?

Spróbuj zgadnąć
Fizykaśredni
Dlaczego niebo jest niebieskie?

Światło Słońca jest białe. Dlaczego niebo widzimy na niebiesko?

Spróbuj zgadnąć
Fizykatrudny
Czy ciepła woda zamarza szybciej?

Dwa naczynia w zamrażarce — jedno z ciepłą wodą, drugie z zimną. Które zamarznie pierwsze?

Spróbuj zgadnąć
Logikałatwy
Wilk, koza i kapusta

Przewieź łódką przez rzekę wilka, kozę i kapustę. Łódka mieści Ciebie i jedno. Wilk zje kozę, koza zje kapustę — gdy zostaną same. Jak przeprawić wszystkich?

Spróbuj zgadnąć
Logikatrudny
Fałszywa moneta

Masz 12 monet, jedna fałszywa (lżejsza lub cięższa — nie wiesz). Masz wagę szalkową. Jak w 3 ważeniach znaleźć fałszywkę?

Spróbuj zgadnąć
Problemy Fermiegośredni
Ilu strojicieli fortepianów?

Ilu strojicieli fortepianów pracuje w milionowym mieście? (Bez internetu.)

Spróbuj zgadnąć
Nierozwiązane 1 mln USD
Hipoteza Riemanna

Czy wszystkie „nietrywialne zera” funkcji dzeta leżą na jednej prostej? Odpowiedź zdradziłaby głęboki sekret rozmieszczenia liczb pierwszych.

Poznaj problem
Nierozwiązane 1 mln USD
P kontra NP

Czy każdy problem, którego rozwiązanie da się szybko SPRAWDZIĆ, da się też szybko ZNALEŹĆ?

Poznaj problem
Nierozwiązane
Hipoteza Goldbacha

Czy każda liczba parzysta większa od 2 jest sumą dwóch liczb pierwszych? (4=2+2, 10=3+7…)

Poznaj problem
Nierozwiązane
Hipoteza Collatza (3n+1)

Weź dowolną liczbę: jeśli parzysta — podziel przez 2, jeśli nieparzysta — pomnóż przez 3 i dodaj 1. Powtarzaj. Czy zawsze dojdziesz do 1?

Poznaj problem
Nierozwiązane
Liczby pierwsze bliźniacze

Czy istnieje nieskończenie wiele par liczb pierwszych różniących się o 2 (jak 11 i 13, 17 i 19)?

Poznaj problem
Nierozwiązane 1 mln USD
Równania Naviera-Stokesa

Czy równania opisujące przepływ cieczy i gazów zawsze mają „gładkie” rozwiązania — czy mogą prowadzić do nieskończoności?

Poznaj problem
Nierozwiązane
Teoria wszystkiego

Jak pogodzić teorię względności (grawitacja, wielki kosmos) z mechaniką kwantową (mikroświat) w jedną spójną teorię?

Poznaj problem
Nierozwiązane
Ciemna materia i ciemna energia

Około 95% wszechświata to coś, czego nie widzimy i nie rozumiemy. Z czego składa się ciemna materia i ciemna energia?

Poznaj problem
Nierozwiązane 1 mln USD
Hipoteza Poincarégo

Problem z topologii, jeden z 7 problemów Milenijnych — przykład, że wielkie zagadki DA się rozwiązać.

Poznaj problem
Paradoksyśredni
Paradoks kłamcy

Zdanie brzmi: „To zdanie jest fałszywe". Czy jest prawdziwe, czy fałszywe?

Spróbuj zgadnąć
Matematykaśredni
Twierdzenie o czterech barwach

Ile najmniej kolorów wystarczy, by pomalować dowolną mapę tak, by sąsiednie kraje miały różne barwy?

Spróbuj zgadnąć
Matematykatrudny
Paradoks Simpsona

Lek pomaga częściej niż placebo w grupie mężczyzn ORAZ w grupie kobiet. Czy na pewno pomaga częściej też łącznie?

Spróbuj zgadnąć
Matematykatrudny
Igła Buffona

Rzucasz igłę na podłogę w równoległe deski. Jak z liczby „trafień w linię" wyznaczyć liczbę π?

Spróbuj zgadnąć
Matematykaśredni
Dowód, że 1 = 2?

Oto „dowód", że 1 = 2 (start: a = b). Gdzie jest błąd?

Spróbuj zgadnąć
Matematykałatwy
Trójkąt Sierpińskiego

Weź trójkąt, wytnij środkowy mniejszy, powtórz w każdym z pozostałych — w nieskończoność. Co powstaje?

Spróbuj zgadnąć
Logikatrudny
Most i pochodnia

Czworo ludzi przechodzi nocą wąski most z jedną latarką, po dwoje (w tempie wolniejszego). Czasy: 1, 2, 5, 10 min; latarka musi wrócić. Da się w 17 minut?

Spróbuj zgadnąć
Fizykałatwy
Dlaczego stalowy statek pływa?

Kawałek stali tonie. Dlaczego wielki stalowy statek pływa?

Spróbuj zgadnąć
Fizykaśredni
Dlaczego lustro odwraca lewo-prawo?

Lustro zamienia lewo z prawem — ale czemu nie górę z dołem?

Spróbuj zgadnąć
Fizykaśredni
Paradoks Fermiego

Galaktyka ma miliardy gwiazd i planet, wiele starszych od Ziemi. Skoro tak — gdzie są kosmici?

Spróbuj zgadnąć
Fizykaśredni
Dlaczego niebo w nocy jest ciemne?

Jeśli wszechświat jest nieskończony i pełen gwiazd, w każdym kierunku powinna trafić jakaś gwiazda — niebo powinno być oślepiająco jasne. Czemu jest ciemne?

Spróbuj zgadnąć
Matematykatrudny
Pierwsza cyfra

W wielkich zbiorach danych (rachunki, populacje miast, długości rzek) — jak często pierwszą cyfrą jest 1, a jak często 9? Po równo, po ~11%?

Spróbuj zgadnąć
Matematykatrudny
Czy są różne nieskończoności?

Liczb naturalnych jest nieskończenie wiele. Liczb rzeczywistych też. Czy tyle samo?

Spróbuj zgadnąć
Fizykaśredni
Efekt motyla

Czy trzepot skrzydeł motyla może naprawdę wywołać burzę po drugiej stronie świata?

Spróbuj zgadnąć
Matematykaśredni
Dlaczego znajomi mają więcej znajomych?

Średnio rzecz biorąc, czy twoi znajomi mają więcej znajomych niż ty?

Spróbuj zgadnąć
Fizykaśredni
Wahadło Foucaulta

Jak jednym wahadłem, nie patrząc w niebo, udowodnić, że Ziemia się obraca?

Spróbuj zgadnąć
Paradoksyśredni
Paradoks stosu

Milion ziaren to kupka. Zabierz jedno — wciąż kupka. Powtarzaj. Kiedy przestaje być kupką?

Spróbuj zgadnąć
Matematykatrudny
Podwojenie kuli

Czy można pokroić kulę na kilka kawałków i złożyć z nich DWIE kule tej samej wielkości — bez dokładania materii?

Spróbuj zgadnąć
Problemy Fermiegołatwy
Ile waży chmura?

Biała chmura wygląda na lekką jak puch. Ile właściwie waży typowa chmura kłębiasta?

Spróbuj zgadnąć
Matematykaśredni
Kostka Rubika: liczba Boga

Kostka Rubika ma ponad 43 tryliony ustawień. Ile ruchów wystarczy, by ułożyć KAŻDE z nich?

Spróbuj zgadnąć
Matematykałatwy
Wieże Hanoi

Przełóż wieżę krążków na inny słupek (większy nigdy na mniejszym, po jednym na raz). Dla 64 krążków — ile ruchów?

Spróbuj zgadnąć
Logikaśredni
Dylemat więźnia

Dwóch podejrzanych przesłuchiwanych osobno. Zdradzić wspólnika czy milczeć — co się opłaca?

Spróbuj zgadnąć
Matematykatrudny
Reguła 37%

Oglądasz kandydatów po kolei, decydujesz od razu tak/nie, bez powrotu. Jak wybrać najlepszego?

Spróbuj zgadnąć
Matematykaśredni
Spirala Ulama

Wypisz liczby naturalne po spirali i zaznacz pierwsze. Rozłożą się losowo?

Spróbuj zgadnąć
Matematykatrudny
Problem Józefa

n osób w kole, co druga zostaje wyeliminowana (idąc dookoła). Które miejsce przetrwa?

Spróbuj zgadnąć
Matematykałatwy
Złota liczba

Podziel odcinek tak, by całość miała się do większej części jak większa do mniejszej. Jaka to proporcja?

Spróbuj zgadnąć
Logikatrudny
Paradoks Braessa

Dobudowujesz nową, szybką drogę w mieście. Czy korki zawsze zmaleją?

Spróbuj zgadnąć
Matematykatrudny
Róg Gabriela

Bryła nieskończenie długa, lecz o skończonej objętości. Da się ją „napełnić farbą", a nie da „pomalować"?

Spróbuj zgadnąć
Matematykatrudny
Paradoks Parronda

Masz dwie gry — w każdej średnio przegrywasz. Czy grając na przemian, możesz wygrywać?

Spróbuj zgadnąć
Matematykaśredni
Skąd się bierze liczba e?

Bank daje 100% odsetek rocznie. Czy naliczając je częściej (co miesiąc, co dzień…), można podwoić kapitał wielokrotnie?

Spróbuj zgadnąć